O Instytucie  >  Kryminalistyka Czwartek, 29 czerwca 2017

Ekspertyzy i opinie kryminalistyczne DNA




Poznanie budowy genomu człowieka (całości jego informacji genetycznej) z jednej strony oraz opracowanie metod jego analizy otworzyło i wzbogaciło wiele dziedzin życia społecznego oraz pracę organów ścigania takich jak kryminalistyka. Dzięki nim wymiar sprawiedliwości zyskał jeden z potężniejszych środków dowodowych, jakim są badania polimorfizmu DNA. Powalają one oznaczyć profil genetyczny najdrobniejszych śladów biologicznych, zawierających materiał genetyczny zaledwie kilku komórek, zebrany z wszelkich możliwych podłoży i porównać go z profilem genetycznym ofiary czy pokrzywdzonego bądź podejrzanego. Ekspertyzy kryminalistyczne z takich badań, wsparte odpowiednimi obliczeniami statystycznymi są jednym z niewielu obiektywnych dowodów w postępowaniu sądowym. Przywołując twierdzenie znanego francuskiego kryminologa Locarda, że "...wszystko zostawia jakiś ślad...", to dzięki osiągnięciom genetyki, przynajmniej w przypadku śladów biologicznych możliwości identyfikacyjne są ogromne. Badania DNA (kryminalistyka DNA) stały się skuteczną bronią w zwalczaniu przestępczości, a opinie kryminalistyczne standardowym działaniem dochodzeniowym.

Tak jak po II wojnie światowej daktyloskopia stała się powszechna przy ustalaniu tożsamości sprawcy tak obecnie wartość profilowania DNA oraz jego mocy dowodowej stanowi najnowsze narzędzie wspierające dochodzenia kryminalistyczne.
Interpol jako największa i najbardziej prestiżowa organizacja policyjna na świecie uznaje wartość profilowania DNA oraz jego mocy dowodowej za nowe narzędzie wspierające stosowaną już wcześniej metodę, jaką jest daktyloskopia. Zaleca wszystkim krajom członkowskim Unii Europejskiej stosowanie techniki profilowania DNA jako narzędzia w dochodzeniach kryminalnych. Zwraca się również uwagę na fakt iż technologia DNA może przyczynić się w dużej mierze do wykluczenia niewinnych osób niesłusznie podejrzewanych o udział w przestępstwie.

Współczesna genetyka dała również precyzyjne narzędzie służące identyfikacji osób zaginionych - najbardziej spektakularne osiągnięcia w tej dziedzinie w ostatnich latach to identyfikacja ofiar zamachów terrorystycznych na World Treade Center oraz ofiar ekshumowanych z grobów masowych w Bośni i Hercegowinie. Dr Jakub Czarny ekspert Instytutu, jako pracownik Katedry i Zakładu Medycyny Sądowej Akademii Medycznej w Bydgoszczy, uczestniczył w programie identyfikacji ofiar ekshumowanych z grobów masowych w Bośni i Hercegowinie, wykonywanych na zlecenie Międzynarodowej Komisji ds. Osób Zaginionych, pracującej pod auspicjami ONZ.


Jądrowy DNA

Kwas dezoksyrybonukleinowy (DNA) jest materiałem genetycznym obecnym w prawie każdej komórce człowieka. 6 miliardów liter informacji genetycznej człowieka to dwie kopie podstawowego "zapisu życia", zwanego genomem, który jest zlokalizowanym w jądrze komórkowym. Podzielony jest on na 23 księgi, zwane chromosomami, występujące w naszych komórkach (z wyjątkiem komórek płciowych) parami. Chromosomy pary 23 są szczególne - u kobiet występują jako para X, X, natomiast u mężczyzn jako X i Y, przy czym to właśnie Y decyduje o męskiej płci i on jest przekazywany z mężczyzny na mężczyznę, czyli dziedziczony “po mieczu”. Polimorficzne markery chromosomu Y wykorzystywane są w ustalaniu pokrewieństwa w linii męskiej oraz w sprawach identyfikacyjnych, gdzie zachodzi konieczność wyodrębnienia materiału genetycznego mężczyzny bądź kilku mężczyzn - głównie w przestępstwach seksualnych.


Mitochondrialny DNA

Mitochondria to struktury komórkowe dostarczający energii dla większości procesów życiowych. Jak każda duża elektrownia mają one dużą autonomię, przejawiającą się między innymi w obecności własnej, niewielkiej, specyficznej informacji genetycznej - mitochondrialnego DNA. Informacja ta charakteryzuje się kilkoma wyjątkowymi cechami, różniącymi ją od pozostałej informacji genetycznej. Przede wszystkim jest przekazywana z pokolenia na pokolenie w specyficzny sposób - dziedziczona jest zawsze po matce, "po kądzieli". Mitochondrialny DNA jest około 175 tysięcy razy mniejszy od genomu człowieka!, jego końce łączą się ze sobą, co czyni go odpornym na wiele czynników środowiskowych niszczących DNA. Poza tym występuje w komórce w setkach tysięcy kopii!!! Cechy te pozwalają przeprowadzić badania identyfikacyjne w sytuacjach, gdy standardowe procedury analizy polimorfizmu loci STR zawodzą. Analiza polimorfizmu mitochondrialnego DNA jest jedyną metodą, którą można zastosować w przypadku badań włosów bez cebulek czy też innych śladów biologicznych zawierających niewielki ilości materiału biologicznego lub zdegradowanych co stanowi o bardzo dużej czułości metod analizy mt-DNA. Jeśli doda się do tego fakt, iż pewna część mitochondrialnego DNA charakteryzuje się zmiennością międzyosobniczą, czyli polimorfizmem, to możemy spojrzeć na mitochondrialny DNA jako na cenne narzędzie identyfikacji materiału biologicznego, zawierającego niewielkie ilości DNA - do tego typu śladów należą stare kości, włosy, czy najmniejsze drobiny materiału biologicznego.


Laboratorium kryminalistyczne

Laboratorium genetyczne Instytutu Genetyki Sądowej działa zgodnie z zasadą pełnej ochrony materiału dowodowego. Zgodnie z najwyższymi zasadami kontroli jakości prowadzimy pełną dokumentacje rejestracyjną poszczególnych etapów postępowania z badanymi próbkami. Cały proces identyfikacyjny prowadzony jest w naszym laboratorium, żadne z analiz nie są podzlecane innym placówkom. Laboratorium zostało zorganizowane z myślą o zachowaniu najostrzejszych norm ochrony badanego materiału i środowiska. Poszczególne etapy procesu badawczego zostały rozdzielone przestrzennie. Na każdym etapie badań wykorzystywana jest odpowiednia aparatura badawcza oraz najwyższej klasy odczynniki. Wyposażenie Instytutu pozwala na profilowanie genetyczne nawet ponad 200 próbek dziennie.


Eksperci Genetyki Sądowej

Prace związane z profilowaniem DNA w dochodzeniach kryminalistycznych nadzoruje dr n. med. Jakub Czarny długoletni pracownik Katedry i Zakładu Medycyny Sądowej Collegium Medium w Bydgoszczy, Uniwersytetu M. Kopernika w Toruniu. Ekspert Polskiego Towarzystwa Kryminalistyki, długoletni członek Polskiego Towarzystwa Medycyny Sadowej i Kryminalistyki. Biegły sądowy w kilkunastu sądach okręgowych. Współtwórca Instytutu Genetyki Sądowej w Bydgoszczy. Jego dorobek naukowy oraz praca ekspercka zaowocowała wieloma nagrodami i wyróżnieniami między innymi: Nagroda Ministra Zdrowia za osiągnięcia naukowe, Nagroda Fundacji na Rzecz Nauki Polskiej dla młodych naukowców, Stypendium Prezydenta Miasta Bydgoszczy za osiągnięcia naukowe w latach 1994-2005.


Nasza oferta

Materiał dowodowy odbierają nasi kurierzy, po dostarczeniu do laboratorium wykonywane są badania wstępne ujawniające ślady biologiczne oraz określające ich rodzaj. W wyniku badań wstępnych przygotowywana jest kosztorys, po którego zaakceptowaniu wykonujemy badania genetyczne. Opinie kryminalistyczne wydajemy standardowo po 14-21 dniach. Doskonała jakość przez Nasze doskonałej jakości ekspertyzy kryminalistyczne są wykonywane przy użyciu wysokiej klasy aparatury z nowoczesnym oprogramowaniem, w tym wielokolorowych analizatorów DNA, systemów do wielokolorowej analizy ilościowej produktów PCR, aparatów do amplifikacji PCR oraz zapewniających najwyższą czystość i ochronę badanego materiału komór klasy II to niewątpliwe jeden z naszych atutów, który pomaga nam zdobywać zaufanie naszych zleceniodawców.

Na etapie zabezpieczania śladów biologicznych służymy konsultacją.  [kontakt]


Oferowane przez Instytut usługi kryminalistyczne

Profilowanie DNA

  • badania genetyczne śladów biologicznych w zakresie loci STR autosomalnego DNA
  • badania genetyczne śladów biologicznych w zakresie loci STR chromosomu Y
  • badania genetyczne śladów biologicznych w zakresie polimorfizmu mitochondrialnego DNA
       (sekwencjonowanie mt-DNA)
  • badania genetyczne w dziedzinie identyfikacji osobniczej i ustalania pokrewieństwa (osoby zaginione,
       katastrofy masowe, zwłoki NN).

  • Cennik

    Przykłady najczęściej badanych materiałów pochodzenia biologicznego, z których możemy uzyskać profil DNA

    Materiały biologiczne dobrze widoczne: plamy krwawe, plamy nasienia, włosy, odchody, kości, wyskrobiny spod paznokci i inne tkanki.

    Wysoką czułość technologii DNA pozwala otrzymać profile DNA nawet ze śladów kontaktowych niewidocznych, przypuszczalnie obecnych na przedmiotach czy urządzeniach.

    • odciski palców - (np. kierownica, lewarek samochodowy, rękojeść noża),
    • smugi na ciele
    • ślina na - (ustnikach papierosów, gumie do żucia, szczoteczce do zębów, pojemnikach do picia)
    • wydzielina z nosa, pot, (chusteczki higieniczne, odzież)
    • materiał wydalony na skutek kichania, kasłania
    • ślady małżowiny usznej

    W przypadku gwałtów materiał genetyczny można uzyskać np. ze śladów po ugryzieniu, wymazu spod napletka, wymazu z pochwy, odzieży.

    *Dzięki naszemu wieloletniemu doświadczeniu i zastosowaniu najnowocześniejszych metod mamy sukcesy w identyfikacji genetycznej trudnych przypadków. Badania genetyczne prowadzimy w przypadku materiału zdegradowanego na skutek długotrwałego narażenia na czynniki środowiskowe, włosów bez cebulek, starych kości czy materiału biologicznego pochodzącego z katastrof.

    *Obydwa rodzaje DNA (jądrowy DNA, mitochondrialny DNA) stanowią cenne dowody w dochodzeniach kryminalnych. Wybór odpowiedniej strategii identyfikacyjnej zależy od rodzaju materiału dowodowego i porównawczego i dokonywany jest w trakcie procesu badawczego.

    *Instytut wykonuje ekspertyzy kryminalistyczne standardowo w terminie 14-21 dni od momentu zatwierdzenia kosztorysu. Oferujemy badania genetyczne w trybie ekspresowym w uzasadnionych przypadkach, termin realizacji uzgadniany indywidualnie ze zleceniodawcą.

    © Instytut Genetyki Sądowej, Aleje Adama Mickiewicza 3/4, 85-071 Bydgoszcz
    tel. 52-345-84-69, kom. 605-694-693, 605-694-691
    Wszystkie prawa zastrzeżone